Bescherm wat je liefhebt

Cleanup: Samen tegen zwerfafval

Twee emmer met zwerfvuil met een grijper op een bank

Iedere dag lees je erover in de kranten, hoor je het op de radio en televisie of het komt voorbij op social media: we produceren te veel (plastic) afval. Door onze wegwerpmaatschappij drijft er plastic in de oceanen en de gevolgen voor de flora en fauna zijn niet te overzien. Een groot deel van het plastic komt via kleine riviertjes in de oceaan terecht. Rivieren vervoeren verschillende soorten afval over korte of lange afstanden. Veel mensen kennen de foto`s van smerige stranden, parken of andere openbare ruimtes en niet alleen uit de media, maar de meesten hebben dit tijdens een vakantie of uitstapje ook vaak met eigen ogen gezien. Afvalpreventie moet bij ons allemaal bovenaan de lijst met prioriteiten staan, maar wat doe je als het al te laat is? Om dit probleem aan te pakken, hebben we een flinke dosis eigen initiatief nodig.

World Cleanup Day – Wat is het idee erachter en brengt het wat op?

De discussie over het zwerfafval wordt allang niet meer alleen op politiek niveau gevoerd, maar heeft ook al een tijd de privé huishoudens bereikt. In Nederland wordt jaarlijks de World Cleanup Day door de organisatie Plastic Soup Foundation gecoördineerd. Hier komen mensen van verschillende leeftijdscategorieën en culturele, etnische en religieuze achtergronden samen om zwerfafval op te ruimen. Iedereen kan meedoen! Op de website van de World Cleanup Day kun je zien waar opruimacties plaatsvinden. Je kunt je daar bij bestaande acties van organisaties, bedrijven, verenigingen, actiegroepen of mensen in jouw buurt aansluiten of zelf een opruimactie organiseren.

De jonge vrouw bukt zich om afval op te rapen op een weide. © Stephan Radegast / Unterwasserwelten

Actief tegen zwerfvuil: Bij cleanups wordt de natuur gezamenlijk weer schoongemaakt.

Er wordt ook onderzoek naar het zwerfafval gedaan. Met deze informatie kan dan het probleem bij de bron worden aangepakt, zodat betere verpakkingen worden gemaakt of door statiegeld op flesjes en blikjes in te voeren. Hierdoor is het gelukt dat sinds 1 juli 2021 statiegeld op kleine flesjes is ingevoerd en statiegeld op blikjes wordt per 31 december 2022 ingevoerd. In andere landen is gebleken dat het invoeren van statiegeld heeft bijgedragen dat het probleem van flesjes en blikjes in het milieu bijna volledig is opgelost. Met behulp van de Litterati-app wordt vastgelegd welk zwerfafval en hoeveel er wordt opgeruimd. Inmiddels zijn er al meer dan 4 miljoen items geregistreerd. In 2020 was plastic in Nederland het meest voorkomende zwerfafval met 74%. In het jaar 2019 was dit nog 61%. De items die het meest werden gevonden zijn sigarettenfilters, verpakkingen, blikjes, flessen, doppen, zakjes en bekers.

Hoe organiseer je een opruimactie?

Een goede voorbereiding is het halve werk:

  1. Datum: Het is het beste om het evenement ongeveer een maand van tevoren vast te leggen.
  2. Deelnemers: Neem tijdig contact op met lokale belanghebbenden en maak hen enthousiast voor het idee, bijvoorbeeld op scholen, bedrijven, het stadsbestuur, clubs, het afvalverwerkingsbedrijf, kinderdagverblijven, enz.
  3. Locatie: Zoek een geschikte opruimlocatie, zoals een bekende plek in de stad of het gebied rondom een school waarvan bekend is dat er veel vuil rondzwerft. Kijk goed naar de gewenste locatie en zorg ervoor dat deze geschikt is voor de doelgroep van deelnemers.
  4. Toestemming: Coördineer de tijd en locatie van de schoonmaak met de gemeente, zodat ze toestemming kunnen geven.
  5. Hulp: Gemeentelijke afvalverwerkingsbedrijven zijn belangrijke voorstanders van opruimacties. Ze helpen vaak graag bij het ophalen van het verzamelde afval, zorgen voor grijpers, vuilniszakken, handschoenen, verkeersvesten, vuilnisbakken, enz. en geven belangrijke informatie over hoe om te gaan met vuilnis. Niet alle soorten afval moeten door vrijwilligers zelf worden ingezameld. Hieronder vallen bijvoorbeeld grofvuil, grote voorwerpen, autobanden, groenafval of gevaarlijk afval (spuiten, scherpe of giftige voorwerpen, enz.).

Waar moet je bij een opruimactie op letten?

De organisatie Plastic Soup Foundation raad aan om telefonisch of via de website contact met de gemeente op te nemen om daar grijpers te lenen. De gemeentereiniging of de afdelingen Publieke Werken of Publieksinformatie kunnen je hier vaak verder helpen.

  • Draag stevige schoenen.
  • Laat kinderen alleen deelnemen onder begeleiding van een volwassene.
  • Gebruik handschoenen. Als deze niet verstrekt worden, dan kunnen tuinhandschoenen nuttig zijn.
  • Breng stevige vuilniszakken mee als die niet worden verstrekt.
  • Zamel zelf geen grofvuil, banden, groenafval, gevaarlijk afval of apparaten zoals oude koelkasten in, maar meld de locatie aan het gemeentebedrijf.
Jonge vrouw verzamelt zwerfaval met tang en vuilniszak. © Stephan Radegast / Unterwasserwelten

Met de juiste uitrusting kan iedereen bij een Cleanup meehelpen met opruimen.

Eigen opruimactie, ja of nee? Het is vooral belangrijk om mee te doen.

Je kunt je via de website van World Cleanup Day aanmelden of ook zelf een opruimactie organiseren. Hiervoor ga je naar de homepage of direct naar de aanmeldkaart. Daar klik je op organiseren of deelnemen. Op de kaart kun je zoeken naar een locatie, straat, plaatsnaam of postcode. Vul daarna het formulier in en zorg voor een duidelijke tekst. Als je een open opruimactie organiseert, dan zal de informatie namelijk voor iedereen zichtbaar zijn. Nadat je de opruimactie hebt aangemaakt, ontvang je een bevestiging per e-mail. In de e-mail is een knop om de opruimactie direct via social media te delen of deel de actie per e-mail, zodat veel mensen komen helpen.

Deel dit artikel met je vrienden

Fotocredits

  • Afval-opruimen-bij-een-cleanup: © Stephan Radegast / Unterwasserwelten
  • clean-up-de-natuur-opruimen: © Stephan Radegast / Unterwasserwelten
  • cleanup: © Marijke P.

Agata is gek op groene ideeën. Zij vindt het moeilijk om afstand te doen van gebruikte voorwerpen, omdat zij liever knutselt dan kassabonnen verzamelt. In haar leeft een kleine idealist die er plezier in schept de wereld haar verhalen te ontlokken - op reis, pratend met mensen of door spannende lectuur. Zij put inspiratie uit ontmoetingen met mensen die optimistisch en onconventioneel zijn in hun zoektocht naar oplossingen.

VERGELIJKBARE ARTIKELEN

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.